انواع مصالح ساختمانی
انواع مصالح ساختمانی
آجر از قدیمی ترین مصالح ساختمانی است که قدمت آن بنا به عقیده برخی از باستان شناسان به ده هزار سال پیش می رسد.در ایران بقایای کوره های سفال پزی و آجر پزی در شوش و سیلک کاشان که تاریخ آنها به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد پیدا شده است. همچنین نشانه هایی از تولید و مصرف آجر در هندوستان به دست آمده که حاکی از سابقه شش هزار ساله آجر در آن کشور است وازه آجر بابلی و نام خشت هایی بوده که بر روی آنها منشورها قوانین و نظایر آنها را می نوشتند گمان می رود نخستین بار از پخته شدن خاک دیواره ها و کف اجاق ها به پختن آجر پی برده اند . کوره های آجر پزی ابتدایی بی گمان از مکان هایی تشکیل می شده که در آن لایه های هیزم و خشت متناوبا روی هم چیده می شده است.
سیمان ماده ای است که خاصیت هیدرولیکی (آبی)و قابلیت چسبندگی دارد به طوری که ملات سیمان می تواند به تدریج در صورت قرار گرفتن در معرض هوا یا در زیر آب سخت شود.
سرامیک از زمانی که انسان غارنشینی را به قصد یافتن مکان زیست بهتر ، پشت سر گذاشت، با مصالح ساختمانی سر و کار پیدا کرده بود.از زمانی که انسان غارنشینی را به قصد یافتن مکان زیست بهتر ، پشت سر گذاشت، با مصالح ساختمانی سر و کار پیدا کرده بود. بدیهی است که این مواد از نوع موجود در طبیعت بود، مانند پوست برای بنا کردن خیمه یا گل و سنگ برای تهیه مسکن دائمی. بعدها بشر آموخت که از قطعات چوب و تخته و میخ و پیچ برای استحکام بنا استفاده کند و موادی مانند آهک ، ساروج و سیمان را برای اتصال محکمتر قطعات سنگ یا چوب به یکدیگر بکار بگیرد، ولی خاک رس مهمترین ماده اولیه تهیه بسیاری از مصالح ساختمانی است. خاک رس به صورت ناخالص در تهیه کوزه ، گلدان هاى گلی ، ظروف سفالی ، اشیا و لولههاى سفالی ، سرامیک ، سیمان و به صورت خالص ، در تهیه ظروف چینی و … مصرف میشود.
مصالح سنتی
آهک و گچ ، از جمله موادی هستند که کارآیی آنها از دوران باستان ، توسط بشر شناخته شده است و از آنها در ساختن انواع بناها ، استفاده میشد. موادی مانند آهک ، ساروج و سیمان برای اتصال محکمتر قطعات سنگ و یا چوب بکار گرفته میشد.
ساروج یکی از مصالح قدیمی مصرف شده در ایران و بعضی کشورهای کنار خلیج فارس میباشد که تاریخ شروع کاربرد دقیق آن را نمی توان حدث زد ولی نمونه هایی۷۰۰ ساله از ساروج هماکنون در نقاط مختلف ایران یافت میشوند. ساروج یکی از مصالح قدیمی مصرف شده در ایران و بعضی کشورهای کنار خلیج فارس میباشد که تاریخ شروع کاربرد دقیق آن را نمی توان حدث زد ولی نمونه هایی۷۰۰ ساله از ساروج هماکنون در نقاط مختلف ایران یافت میشوند. از کشورهای دیگری که ردپایی از ساروج در آن یافتیم و در دانشگاههای آن نیز، به ساروج به عنوان یک ملات نگریسته میشود، کشور عمان میباشد که در دانشگاه «سلطان قابوس» ، حتی مقالههایی نیز در این زمینه ارائه گردیده است. آخرین باری که در ایران از ساروج استفاده شده حدود هشتاد سال قبل و در ابتدای دوره پهلوی بوده که از این تاریخ به بعد این ملات کلا به فراموشی سپرده شده و از صحنه معماری ایران حذف گردیده است و فقط در کتب مصالح به آن اشاره شدهاست.
از نظر علمی ، آهک همان اکسید کلسیم است که از حرارت دادن شدید سنگ آهک (کربنات کلسیم طبیعی) بدست میآید.خشت يکي از مصالحي است که بيشتر در کوير استفاده داشته. در ضمن هم عايق مناسبي براي گرما هست هم ظرفيت گرمايي بالايي دارد. سنگ نيز وضعيتي همانند خاک و زمين را داراست به اين معني که جايي که سنگ فراوان بوده به عنوان اصلي ترين مصالح مورد استفاده بوده بطوريکه مي توان جاهايي را يافت که در آنجا از شکافتن و ايجاد حفره در سنگ براي مسکن استفاده شده است مثل کندوان. در جاهايي مثل دزفول و شوشتر از ايجاد فضا زير زمين به نام شوادون استفاده شده است. يکي از مصالحي که از دير باز تا امروزه مورد استفاده است سنگ مي باشد. تخت جمشيد، نقش رستم و پاسار گاد يا بسياري از بناهاي ساساني با سنگ ساخته شده اند. بعد از اسلام نيز سنگ در بنا هاي اسلامي حضور يافت و ادمه پيدا کرد. سنگها در پل سازي کف سازي و ازاره و پي سازي کاربرد داشته. سیمان پرتلند سفید همانند سیمان پرتلند معمولی تهیه میشود با این تفاوت که در مواد اولیه آن اکسید آهن وجود ندارد به همین دلیل نباید از خاک رس استفاده کرد ولی در این صورت هزینه بالا میرود به همین دلیل از همان مواد اولیه استفاده کرده و به آن کلرور کالیم یا کلرور کلسیم اضافه میکنند که در کوره سیمان پزی با اکسید آهن ترکیب شده و کلرور آهن میدهد که گاز است و می پرد و رنگ سیمان سفید میشود سیمان سفید نباید بیش از ۰٫۰۲ درصد وزنی اش اکسید آهن داشته باشد به همین دلیل به آن تا ۸درصد وزنش کلرور کالیم یا کلرور کلسیم اضافه میکنند و سپس کلینکر سیمان سفید را با گچ آسیاب کرده تا سیمان پرتلند سفید بدست آید. همچنین برای تهیه سیمانهای رنگی کلینکر سیمان سفید را با حداکثر ۲درصد رنگهای معدنی یا نرمه سنگهای رنگ آسیاب میکند.
مصالح نوین ساختمانی
شکل جدید بناهای امروزی که متناسب با نیازهای بشرامروز است، تنها به دلیل طراحی متفاوت نیست بلکه شکل اجرا و نوع مصالح به کار رفته در بناها نیز در متفاوت بودن بناهای امروزی تاثیر بسیاری دارند. بشر امروزوارد دوران جدیدی از زندگی خود شده است و به همین خاطر نیز نسبت به بسیاری از مسائلحساس تر از قبل عمل میکند. نگاهجدیدانسان ها به حفظ محیط زیست وصرفه جوییدرمصرف انرژی، خاصل این دیدگاهجدیداست.
نقش شیشه در معماری امروز بسیار چشم گیر و غیر قابل انکار می باشد ، این متریال با وارد شدن در هنر صنعت گونه ی معماری ، تغییراتی شگرف را در این بادی هنری ایجاد کرد. حضور این متریال در معماری دارای قدمت زیادی می باشد امروز استفاده از شیشه در ایجاد ساختمانها و همچنین دکوراسیون بسیار رایج می باشد.
بتن سبک ، بتن اسفنجی ، بتن بدون ریز دانه ، پانل کامپوزیت آلومینیومی : پایداری فوق العاده در برابر شرایط گوناگون آب و هوائی ، پایداری بالا در برابر پوسته شدن رنگ و مسطح بودن پوشش
نمای کامپوزیت به نمایی گفته میشود که در آن از ورق های کامپوزیت آلومینیومی به عنوان پوشش نهایی استفاده شده باشد. پوشش نمای ساختمان با پانلهای بزرگ يا کوچک آلومینیومی در ابعاد دلخواه به ضخامت اکثراً ۴ میلیمتر متشکل از دو لایه ورق آلومینیوم و هسته داخلی آنها از پلیاتیلن و یا مواد معدنی ضد حریق و پوشش رویه از جنس رزین PVDF، اصطلاحاً(Aluminum Composite Panels) یا ACP خوانده میشود.
سقف کاذب میتواند بهصورت گچی، چوبی، فلزات رنگین، پیویسی، شیشهای، آهنی، ورقهای فلزی روکشدار، آلومینیومی، کامپوزیت و غیره نصب شود که در هر صورت قابلیت اجرا بهصورت واحد یا با هم را داراست. سقف کاذب دارای ۲ بخش میباشد: پنلهای سبک و شبکه فلزی. این شبکه فلزی به سقف موجود متصل شده و پنلها روی آن سوار میشوند. حضور سقف کاذب در ساختمان، دغدغهٔ پوشش و مخفی نگه داشتن عوامل زیر سقف را از بین میبرد، و این، یکی از ویژگیهای این رشته ساختمانی نیز هست. سقف کاذب در مواردی که ذکر میشود قابلیت خود را بروز میدهد: پوشش تأسیسات زیر سقف اصلی، آکوستیک کردن فضا، ایجاد حجمها دکوراتیو، هدایت و جلوگیری از اتلاف دما و رطوبت، نورپردازی مناسب با شرایط کار و زندگی و… پوشاندن، مهمترین کارکرد سقف کاذب است، در کنار پوشش، کارکرد دکوراتیو و نورپردازی از اهمیت ویژهای برخوردار هستند.